Membraanbioreactor Varsseveld
|
 |
De nieuwe rioolwaterzuiveringsinstallatie Varsseveld is de eerste full-scale
membraanbioreactor (MBR) voor huishoudelijk afvalwaterzuivering in
Nederland.
In december 2004 is de installatie in bedrijf genomen. Het
jaar 2005 heeft in het teken gestaan van de opstart van de installatie.
Hierbij
is een groot onderzoeksprogramma uitgevoerd.
De belangrijkste ervaringen van 2 jaar bedrijfsvoering zijn:
- De biologische resultaten zijn goed, zowel de streefwaarde voor stikstof
(< 5 mg/) als voor fosfaat (<0,15 mg/l) zijn zonder problemen
haalbaar;
- De vier membraanstraten functioneren boven verwachting.
- De microzeven (voorbehandeling) hebben de meeste problemen veroorzaakt;
- Het energieverbruik van de installatie is lager dan verwacht.
In Varsseveld is het totale membraanoppervlak ruim 20.000 m2 (circa
4 voetbalvelden). Wilt u zien hoe een membraantank wordt opgebouwd, bekijk
dan de video.
Aanleiding
|
|
Waterschap Rijn en IJssel heeft besloten de rwzi Varsseveld aan te passen vanwege
de volgende eisen en randvoorwaarden:
- de noodzakelijke aanscherping van de effluenteisen;
- het voorkomen van slibuitspoelingen;
- de uitbreiding van de biologische capaciteit;
- de beperking van de geur- en geluidsemissie;
- de algehele opwaardering van de technische installaties.
De verbetering van de effluentkwaliteit is noodzakelijk omdat het effluent
van de rwzi Varsseveld wordt geloosd op een kwetsbaar klein binnenwater, de
Boven Slinge, die deel uitmaakt van een ecologische verbindingszone. De gewenste
verbetering van de effluentkwaliteit zou kunnen worden bereikt door conventionele
technologie in combinatie met effluentpolijsting door middel van zandfiltratie.
De laatste jaren heeft zich echter een alternatief aangeboden in de vorm van
de MBR-technologie. Dit was voor Waterschap Rijn en IJssel begin 2000 aanleiding
om DHV Water BV opdracht te geven een haalbaarheidsstudie uit te voeren naar
de toepassing van het MBR-concept op de rwzi Varsseveld. De resultaten van
deze studie waren dermate interessant dat besloten werd de plannen verder te
concretiseren.
Een aspect wat in de besluitvorming een belangrijke rol heeft
gespeeld is het innovatieve karakter van de toepassing van de MBR-technologie.
Met de steun van alle Nederlandse waterschappen, via het innovatiefonds,
is in Varsseveld de demonstratie-installatie voor MBR technologie in Nederland
gebouwd.
MBR-technologie
|
|
Membraanbiotechnologie is een hot item in de waterbehandeling. De combinatie
van biologische zuivering met membraanfiltratie lijkt een grote toekomst
te hebben voor het zuiveren van water en afvalwater.
Toch is er nog veel onbekend over MBR: Hoe werkt het? Waar is het toepasbaar?
Wat zijn de voordelen? En wat zijn de kosten? Wat zijn de laatste technische
innovaties?
Samen met de Stichting Toegepast Waterbeheer (STOWA) volgt WaterForum
Online de ontwikkelingen op de voet in het ‘Dossier Membraanbioreactoren’ op
www.waterforum.net met nieuws, achtergrondinformatie, informatie over
projecten, producten en links.
Planning
|
|
In de tweede helft van 2003 is gestart met de verbouwing van de rioolwaterzuiveringsinstallatie
(rwzi) Varsseveld. Op basis van een uitgebreide systeemkeuzestudie was in 2001
reeds de keuze gemaakt om een membraanbioreactor (MBR) te bouwen. De rwzi Varsseveld
is hiermee de eerste MBR voor huishoudelijk afvalwaterzuivering in Nederland.
De bouw heeft plaatsgevonden van eind 2003 tot eind 2004.
In november 2004 zijn de diverse installaties en de besturingssoftware getest
en opgeleverd, waarna op 1 en 2 december de membranen in de installatie zijn
gehesen.
Na het testen van de membranen is de MBR vlak voor kerst 2004 opgestart. Hiervoor
is slib van de bestaande rwzi Varsseveld gebruikt.
In februari 2005 was de biologische opstart van de MBR compleet en de installatie
volop in bedrijf.
De officiële opening vond plaats op 3 mei 2005.
Ontwerp rwzi
|
|
Belasting
De toekomstige belasting van de rwzi Varsseveld bedraagt 23.150 inwonerequivalenten
en 755 m3/h in 2015. Het ontwerp is gebaseerd op effluentvoorwaarden
die strenger zijn dan wettelijk verplicht is, namelijk stikstof < 5
mg Ntotaal/l en fosfaat < 0,15 mg Ptotaal/l. Daarnaast vormden de
typisch Nederlandse omstandigheden, veel regen die via de riolering wordt
afgevoerd, een belangrijk aandachtspunt voor het ontwerp. De maximale
hydraulische belasting van de MBR is hierdoor bijna driemaal zo groot
als de gemiddelde aanvoer. Ook de behandeling van het specifieke afvalwater
van een kaasfabriek, is een belangrijk aandachtspunt geweest in het ontwerp.
Voorbehandeling
Omdat de membranen gevoelig zijn voor vervuiling en beschadiging, is
er in het ontwerp veel aandacht geschonken aan de voorbehandeling
van het ruwe afvalwater. Het is van belang om bladeren, plastic,
zand, vet, haren en dergelijke te verwijderen uit de aanvoer. Hiertoe
wordt het afvalwater eerst over een rooster geleid met een staafafstand
van 6 mm. Vervolgens stroomt het door een beluchte zand- en vetvang
en tenslotte door microzeven met een perforatie van 0,8 mm.
Zelfs bij een dergelijke voorbehandeling kunnen in het actiefslibsysteem
vaste delen voorkomen die de werking van de membranen kunnen hinderen
of de membranen kunnen beschadigen. Hierbij kan gedacht worden aan
aangekoekt slib en invallende bladeren. Om het actiefslib schoon te
houden vindt daarom vanuit de actiefslibtank een continue recirculatie
van slib over de microzeven plaats. Bovendien wordt bij een reinigingscyclus,
wanneer de membraantank wordt leeggezet, de volledige inhoud van deze
tank over de microzeven gerecirculeerd.
Biologische zuivering
De biologische processen die plaatsvinden in een MBR zijn in principe
niet anders dan in een conventionele actiefslibinstallatie. Aangezien
bij een MBR een hoger drogestofgehalte kan worden toegepast en de
nabezinktanks vervallen, kan een MBR veel compacter worden gebouwd.
Het ontwerp van de biologische zuivering en de sturing van de biologische
processen vragen een andere benadering vanwege de kortere verblijftijd
en de afwijkende zuurstofbalans. Ten behoeve van het ontwerp en de
procesregeling is daarom een dynamisch simulatiemodel van de MBR
Varsseveld opgesteld. Hierbij is gebruik gemaakt van het IAWQ-1 model
in SIMBA.
Membraanfiltratie
Op basis van een Europese aanbesteding is het membraanfiltratiedeel
opgedragen aan de firma Zenon. Met de capillaire membranen zijn goede
ervaringen opgedaan in onder andere Beverwijk. De belangrijkste ontwerpgrondslagen
voor de membraanfiltratie staan in tabel 1.
tabel 1 – Ontwerpgegevens van de membraaninstallatie
| Parameter |
Eenheid |
Waarde |
| Capaciteit |
RWA
Gemiddeld |
m3/h
m3/d |
755
5.000 |
| Flux |
RWA |
l/(m2.h) |
37,5 |
Membraanoppervlak benodigd
Oppervlakte per element
Aantal elementen per cassette
Oppervlakte per cassette
Aantal cassettes benodigd
Aantal compartimenten
Aantal cassettes per compartiment |
m2
m2
-
m2
-
-
- |
20.160
31,5
40
1.260
16
4
4 |
Alle benodigde membranen worden geplaatst in vier gescheiden compartimenten.
Voor een goede werking van de membranen is een zo gelijkmatig (symmetrisch)
mogelijke belasting wenselijk. Hiertoe is speciale aandacht besteed
aan het ontwerp van in- en uitstroom voorzieningen van deze tanks.
De membraanmodules zijn aan de onderzijde voorzien van grove bellenbeluchting.
De luchtbellen zorgen voor turbulentie, waarmee de aanhechting van
actiefslibdeeltjes aan het membraanoppervlak wordt voorkomen. Het inpassen
van een terugspoelstap in de procescyclus voorkomt verder dat de membraanporiën
verstoppen. De compartimentering maakt het mogelijk membranen buiten
bedrijf te stellen in geval van lage aanvoer, wanneer niet de volledige
capaciteit hoeft te worden aangewend. Dit spaart energie, omdat de
membranen dan ook niet continu behoeven te worden belucht. Tevens hebben
de membranen dan de tijd om te relaxeren. Naast de continue reiniging
van het membraanoppervlak is periodieke chemische reiniging noodzakelijk.
Financiering
|
|
De totale installatie heeft ruim 11 miljoen euro gekost. De investerings- en
bedrijfsvoeringskosten van de membraanbioreactor (MBR) zijn hoger dan die van
een conventionele rwzi. Het Waterschap Rijn en IJssel zocht daarom aanvullende
financiering. Een enorme steun in de rug hierbij kwam van de Stichting Toegepast
Onderzoek Waterbeheer (STOWA). Om meerkosten en risico’s af te dekken riep
STOWA, gesteund door alle Nederlandse waterschappen, een innovatiefonds in
het leven. Dit fonds is opgericht met als doel technologische ontwikkelingen
zoals
de MBR in Varsseveld, een positieve impuls te geven vanuit de gehele Nederlandse
sector.
Het bredere belang van het project wordt ook onderkend door de Europese Unie
en de ministeries van VROM en Economische Zaken. Zo is een financiële
bijdrage van de EU in het kader van het financieel instrument LIFE toegekend.
Het ministerie van VROM heeft geconstateerd dat dit project in het belang van
de bescherming van het milieu is en heeft daarom een zogenaamde groenverklaring
voor het project afgegeven. De minister van Economische Zaken heeft in het
kader van de Subsidieregeling energievoorzieningen in de non-profit en bijzondere
sectoren (EINP) subsidie toegekend.
Stowa Innovatiefonds
Innovatieve technieken zoals de membraanbioreactor (MBR) zijn doorgaans vanwege
het in ontwikkeling zijn en in het verlengde daarvan het ontbreken van marktwerking,
nog niet concurrerend met conventionele technieken. Daarbij komt dat het opschalen
van de techniek naar praktijkschaal niet risicoloos is. Tenslotte is het nodig
gebruik te maken van de infrastructuur van de waterschappen om de techniek op
te schalen.
Om dit afbreukrisico en de meerkosten gezamenlijk te dragen hebben de waterschappen
in 2001 het zogenaamde innovatiefonds opgericht. Het fonds werkt als volgt.
De te ontwerpen installatie wordt begroot en afgezet tegen de kosten van een
vergelijkbare fictieve conventionele installatie. Het verschil wordt na aftrek
van een substantiële eigen extra bijdrage van het ‘gastheerwaterschap’ vanuit
het fonds betaald. Bij een onverhoopte mislukking van het project worden de
herstelkosten eveneens gezamenlijk vanuit het fonds gedragen.
Het fonds is ondergebracht bij de STOWA en wordt op basis van het aantal vervuilingseenheden
uit de beheersgebieden van de waterschappen gefinancierd.
De jaarlijkse inleg door de waterschappen is gebaseerd geweest op de kosten
van het project Varsseveld. Het commitment van de waterschappen gold voor vier
jaar en was als start exclusief bedoeld voor de opschaling van de MBR. Met
de waterschappen was afgesproken na vier jaar de werking van het fonds te evalueren
en op basis daarvan te besluiten over de verdere toekomst.
Bij de oprichting van het innovatiefonds heeft het ministerie van Verkeer en
Waterstaat eenmalig circa 1,4 miljoen euro bijgedragen. De waterkwaliteitsbeheerders
hebben in de periode 2002-2005 ruim 4,4 miljoen euro bijeengebracht.
Binnen het project Varsseveld zijn subsidies verkregen in het kader van LIFE
(subsidie EU) en EINP (subsidie van het ministerie van Economische Zaken voor
energie investeringsaftrek non-profit organisaties). Deze subsidies zijn deels
ten goede gekomen aan het budget van het STOWA-innovatiefonds.
Na aftrek van de bijdrage aan Varsseveld resteert een bedrag dat recent is
toegekend aan de hybride MBR-projecten: Heenvliet en Ootmarsum.
April 2004 is tijdens een STOWA-bijeenkomst met alle waterschappen de werking
van het innovatiefonds geëvalueerd. Tijdens deze bijeenkomst is voorgesteld
om de bijdrage aan het innovatiefonds ook na 2005 te continueren. Tevens is
de behoefte aangegeven om de doelstelling van het fonds te verbreden: niet
alleen MBR-toepassingen of projecten gerelateerd aan afvalwatersystemen. Alle
taakvelden van het waterschap (waterketen, watersystemen en waterweren) moeten
in aanmerking kunnen komen. Ook projecten die niet technisch van aard zijn,
zouden in aanmerking moeten kunnen komen voor een bijdrage van dit fonds. Het
bestuur van de STOWA heeft in de zomer van 2004 conform dit voorstel besloten
en vanaf 2005 wordt het innovatiefonds geïntegreerd met het onderzoeksprogramma
van de STOWA zodat een volwassen R&D-beleid voor de waterschappen ontwikkeld
kan worden. Innovatie vormt in de meerjarenplanning een afzonderlijk thema
over alle taakvelden heen.
Algemeen
|
|
De membraanbioreactor (MBR) op de rioolwaterzuiveringsinstallatie Varsseveld
van Waterschap Rijn en IJssel geldt als demonstratie-installatie voor de toepassing
van deze technologie in Nederland. Het belangrijkste doel van de demonstratie-installatie
is het opschalen van de MBR-technologie en de werking op praktijkschaal aan
te tonen. Om dit te bereiken is verder onderzoek en ontwikkeling noodzakelijk.
Vanaf mei 2004 tot eind 2005 is dan ook een uitgebreid onderzoeksprogramma
uitgevoerd. Dit had betrekking op alle aspecten van de MBR, dus zowel de
voorbehandeling, de biologische zuivering als de membraanfiltratie. Het doel
van dit onderzoeksprogramma was het uitbouwen van de kennis op het gebied van
MBR en het optimaliseren van de ontwerprichtlijnen van MBR-installaties.
Doelstellingen
|
|
Waterschap Rijn en IJssel en DHV hebben, in samenspraak met de STOWA begeleidingscommissie
voor MBR-projecten, een onderzoeks-programma opgesteld met de volgende doelstellingen:
- Aantonen van de technische haalbaarheid van de opschaling van de MBR;
- Aantonen van een stabiele bedrijfsvoering;
- Vaststellen van de technologische resultaten, onderverdeeld naar de voorbehandeling,
de biologische werking en de membranen;
- Onderzoeken van de noodzaak van redundantie;
- Optimaliseren van de procesvoering;
- Evalueren van het ontwerp (op basis van de punten 1 t/m 5);
- Vergelijken van de kosten van de MBR versus conventioneel.
Deelonderzoeken
|
|
Op basis van de doelstellingen zijn acht deelonderzoeken gedefinieerd. De deelonderzoeken
en de bij de deelstudies betrokken partijen:
| Deelonderzoeken |
WRIJ |
Stowa |
DHV |
TNO |
Wetsus |
TU Delft |
BRCC |
Grontmij |
Zenon |
| I |
Bedrijfsvoering & effluentkwaliteit |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| II |
Voorbehandeling |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| III |
Verwijdering bijzondere stoffen |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| IV |
OC & Hydraulica |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| V |
Slibkwaliteit versus filtreerbaarheid |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| VI |
SIMBA-modellering |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| VII |
Membranen |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| VIII |
Simulatie-unit |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
De deelonderzoeken zijn uitgevoerd in de periode van medio 2004 tot begin
2006. De resultaten zijn in september 2006 in twee STOWA-rapporten (2006-05,
hoofdrapport, 2006-06 deelstudierapport)
gepubliceerd.
Pilot-installatie
|
|
Een belangrijk onderdeel van het onderzoek op de MBR Varsseveld is de toepassing
van een pilot-installatie. De ervaringen die wereldwijd met de MBR-technologie
zijn opgedaan, hebben geleerd dat een simulatie-unit de opstart en bedrijfsvoering
van de MBR-installatie aanzienlijk kan vereenvoudigen en versnellen. De simulatie-unit
met Varssevelds afvalwater vormt bovendien een belangrijke ondersteuning voor
het praktijkonderzoek. Wijzigingen in de procesvoering kunnen eerst met behulp
van de simulatie-unit worden getest, alvorens dat op de praktijkinstallatie
gebeurt. Dit levert niet alleen een kostenbesparing op, maar verkleint tevens
de risico’s
in de bedrijfsvoering van de praktijkinstallatie. Daarnaast biedt een simulatie-unit
de mogelijkheid om de operators en andere betrokken medewerkers van Waterschap
Rijn en IJssel (WRIJ) te trainen.
In het pilot-onderzoek is bovendien aandacht besteed aan technische verbeteringen
voor het terugbrengen van het energieverbruik. Voor dit deel van het pilot-onderzoek
is een subsidie verkregen uit het Programma energiebesparing door innovatie
van SenterNovem.
In opdracht van WRIJ heeft Zenon een simulatie-unit gebouwd die in mei 2004
in bedrijf is genomen. De simulatie-unit is een afspiegeling van de full-scale
installatie.
Het pilot-onderzoek is financieel ondersteund door SenterNovem.
Resultaten: Pilot-installatie
|
|
Membraanfiltratie
De belangrijkste resultaten met de membranen van de pilot-installatie zijn:
- De zogenaamde Clean Water Permeability (CWP), maatgevend voor de kwaliteit
van het membraan, is karakteristiek voor een goed Zenon ZW500d membraan.
Op basis
van deze metingen is het membraan goedgekeurd.
- Alhoewel de uitgevoerde testen bij relatief hogere procestemperaturen zijn
uitgevoerd kan gesteld worden dat de membraanresultaten zeer acceptabel zijn.
De meeste
testen zullen in de winter nogmaals worden uitgevoerd om de werking bij lagere
temperaturen te kunnen beoordelen.
- De chemische reiniging van de membranen is op de simulatie-unit geoptimaliseerd.
Door het relatief hoge vetgehalte van het Varssevelds afvalwater is de toepassing
van waterstofperoxide niet effectief gebleken. Goede resultaten zijn gehaald
met de combinatie van natriumhydroxide en warm water.
- Op basis van energie-optimalisatietesten lijkt een significante verlaging
van het energieverbruik van de membraaninstallatie mogelijk te zijn. Verder
onderzoek
bij lagere temperaturen en gedurende langere testperioden dient hierover
nader inzicht te verschaffen.
Biologie
De eerste biologische opstartprocedure van de simulatie-unit is afgebroken
vanwege softwareproblemen. Als gevolg hiervan ontving de simulatie-unit tijdens
de opstart te weinig afvalwater waardoor de slibkwaliteit slecht was en overmatige
schuimvorming plaatsvond. Nadat de software was hersteld is de biologie op
7 juni 2004 opnieuw opgestart.
Hoewel het aantonen van de biologische werking geen vooropgesteld onderzoeksdoel
is van de simulatie-unit, zijn de resultaten veelbelovend. De effluenteis voor
de MBR Varsseveld is 5,0 mg Ntotaal/l. Het stikstofeffluentgehalte is, op een
enkele kleine overschrijding na, gedurende de gehele onderzoeksperiode ruim
onder deze norm gebleven. Gedurende een periode van enkele weken is zelfs de
MTR-norm van 2,2 mg Ntotaal/l gehaald. De simulatie-unit van Varsseveld is
hiermee de eerste installatie in Nederland waarmee de MTR-norm voor stikstofverwijdering
wordt gehaald, zonder dosering van een koolstofbron. De belangrijkste verklaringen
voor deze goede prestaties zijn de gunstige influentsamenstelling, de gunstige
procesomstandigheden en het optimale procesontwerp.
Het fosfaateffluentgehalte is sterk afhankelijk van de instelling van de ijzerdosering.
Vanaf begin september wordt bij een ijzerdosering van ca. 0,8 mol Fe/mol P
een fosfaatgehalte gehaald van circa 0,1-0,3 mg Ptotaal/l. Begin november 2004
is de ijzerdosering stopgezet. In het vervolg van het onderzoek zal de invloed
van het verplaatsen van het doseerpunt worden onderzocht.
Op donderdag 20 januari 2005 is de pilotinstallatie ontmanteld. De biologie
is afgevoerd en de filtratie-unit is verplaatst. De filtratie-unit is direct
aan de full-scale MBR Varsseveld gekoppeld. Het belangrijkste onderzoeksitem
voor de filtratie-unit betreft het vervolg van het onderzoek naar energiebesparing
tijdens procesmode (permeaatonttrekking) en paraatmode (geen permeaatonttrekking).
Resultaten: Full-scale installatie
|
|
De MBR Varsseveld is sinds eind december 2004 in bedrijf. De installatie is geënt
met actiefslib van de rwzi Varsseveld die tijdens de opstart in bedrijf is gebleven.
Na enting was het slibgehalte ca. 2,5 g DS/l. In circa 7 weken tijd is het slibgehalte
aangegroeid tot het gewenste niveau van 10 g DS/l.
Na de opstart van de ijzerdosering in juni 2005 is de slibvolume-index gedaald
van 120 naar 60 ml/g. Het verloop van de belangrijkste procesparameters is
weergegeven in onderstaande afbeelding.
Het verloop van de belangrijkste procesgegevens
De biologische resultaten zijn goed. De stikstof-verwijdering voldoet zonder
problemen aan de effluenteisen (5 mg Ntotaal/l). Het ammoniumgehalte is over
het algemeen zeer laag (< 0,1 mg NH4-N/l). De beluchting wordt geregeld
op basis van het zuurstofgehalte, het ammoniumgehalte en het nitraatgehalte.
Het verloop van de stikstofverwijdering
De fosfaatverwijdering vindt plaats door een combinatie van biologische en
chemische verwijdering. De chemicaliëndosering (met ijzerchloridesulfaat)
is begin juni 2005 langzaam opgestart. Bij de huidige instelling voldoet de
effluentkwaliteit nog net niet aan de fosfaateis (0,15 mg Ptotaal/l). De verwachting
is dat door een lichte verhoging van de dosering de effluenteis behaald kan
worden.
Het verloop van de fosfaatverwijdering
De vier membraanstraten zijn sinds begin 2005 in bedrijf en functioneren boven
verwachting. In september 2005 zijn capaciteitstesten uitgevoerd, waarbij is
gebleken dat zonder problemen aan de ontwerpeisen kan worden voldaan. Het verloop
van de permeabiliteit van één van de vier membraanstraten is
weergegeven in onderstaande afbeelding. In de periode februari-april 2005 is
een sterke daling van de permeabiliteit opgetreden. De reden hiervoor was de
lozing van kaasdekmiddel door een lokale fabriek. Sinds het stoppen van deze
lozing is de permeabiliteit hersteld naar het hoge niveau van vlak na de opstart.
Het verloop van de membraanwerking
Foto's
© DHV
foto's opening: © Harry Brouwer
/ TNO
Video
|
|
Opbouw van een membraantank
Op de MBR Varsseveld worden de zogenaamde Zeeweed membranen van de firma Zenon
toegepast. De ruim 2 meter lange, ‘spaghetti’-vormige membranen
zijn met duizenden samengepakt in een membraanmodule. In Varsseveld zijn
40 van dergelijke modules in één membraancassette geplaatst.
Per membraantank, er zijn er vier in Varsseveld, zijn 4 membraancassettes
opgesteld.
In Varsseveld is het totale membraanoppervlak ruim 20.000 m2 (circa 4 voetbalvelden).
Start de video (AVI,
7,5 MB)
Demonstratie filtratie, ‘back-flush’ en beluchting
Per membraantank is een centrale leiding aanwezig waardoor het onttrokken water
(permeaat) wordt afgevoerd. Via deze leiding kan het permeaat ook worden
teruggespoeld. Via deze ‘back-flush’ wordt de op het membraan
aanwezige vervuiling verwijderd. Dit principe wordt gedemonstreerd in de
volgende video. Hierbij zijn ook de actiefslibdeeltjes en de beluchtingsbellen
zichtbaar.
Start de video (AVI,
11 MB)
Om het videomateriaal te kunnen bekijken, heeft u een player nodig zoals Windows
Mediaplayer.
© Zenon
Opening membraanbioreactor Varsseveld 2005
|
|
Het openingsprogramma startte woensdag 20 april en eindigde met de officiële
opening door Prins Willem-Alexander op dinsdag 3 mei.
Klik hier voor de foto's.
Vanaf woensdag 20 april 2005 vinden er op aanvraag rondleidingen plaats.
Wilt u zich hiervoor aanmelden, klik dan hier.
Maandag 25 april was er het internationale MBR-symposium ‘Varsseveld
in international perspective’. Meer informatie vindt u hier.
Zaterdag 30 april en zondag 1 mei waren open dagen voor het publiek.
Met ruim 1.100 bezoekers waren deze dagen een groot succes. Meer informatie
vindt u hier.
Dinsdagmiddag 3 mei vond de officiële opening door Prins-Willem
Alexander plaats. Meer informatie vindt u hier.
 |
Naar aanleiding van de opening
hebben de buurtbewoners het waterschap een kunstwerk aangeboden. |
MBR-symposium:
Varsseveld in international perspective
|
|
Maandag 25 april 2005 werd op de zuivering Varsseveld een internationaal MBR-symposium
gehouden.
Sprekers uit België, Duitsland, Engeland, de Verenigde Staten en Japan vertelden
hoe de technologie ook daar de kinderschoenen is ontgroeid. Opvallend is dat
steeds grotere MBR's worden gebouwd, er lijkt bijna een wedloop te ontstaan
om de grootste installaties.
Klik hier voor een verslag van het symposium.
 |
C. Roos, Rijn en IJssel |
N. Engelhardt, Erftverband |
 |
T. Murakami, Japan Sewege Works Agency |
P. Pearce, Thames Water |
H. v.d. Roest, DHV |
P. Schyns, Rijn en IJssel |
© Jan Lieftink
Eerste full-scale zuivering met membraanbioreactor vrijwel gereed
De nieuwe rioolwaterzuiveringsinstallatie Varsseveld is bijna gereed.
Deze eerste full-scale zuivering met een membraanbioreactor wordt momenteel
getest.
Op 3 mei 2005 vindt de officiële opening plaats. De nieuwe zuivering zorgt
ervoor dat meer fosfaat en stikstof uit het afvalwater gehaald wordt en dat
schoner water geloosd kan worden op de Boven Slinge, een beek die is aangemerkt
als ecologische verbindingszone.
De rwzi van Waterschap Rijn en IJssel gaat uiteindelijk 755 kubieke meter
schoon water per uur leveren. Naast de nu in aanbouw zijnde MBR-installatie
is al enige tijd een ‘klein broertje’ in bedrijf om ervaring op
te doen met het opstarten en de elektronica voor de ‘grote’ installatie.
Ook is met deze unit onderzocht welke chemicaliën het best bij de reiniging
kunnen worden gebruikt.
Sinds begin november worden de diverse installaties en software van de grote
zuivering getest. De membranen zijn begin deze maand geplaatst (zie foto) en
worden nu getest. Het waterschap en de andere betrokken partijen bij de bouw
van de installatie (STOWA, DHV en Zenon) verwachten dat het opstarten van de
membraanbioreactor over enkele weken hierdoor zonder problemen zal verlopen.
© H2O
Filters vormen hart in zuivering Varsseveld
De nieuwe hightech rioolwaterzuivering in Varsseveld heeft een hart gekregen.
Gisteren en vandaag zijn de zestien grote filters geplaatst die het slib
in de laatste fase van de zuivering van het rioolwater van vrijwel alle verontreinigingen
zullen ontdoen.
In de nieuwe rioolwaterzuivering (een investering van 10 miljoen euro) arriveert,
net als in de verouderde installatie uit 1972, het vloeibare afval van ruim
twintigduizend inwoners en een aantal bedrijven uit Mariënvelde, Heelweg,
Halle en Westendorp.
Alleen schoon water en pesticiden kunnen de filters passeren. Zelfs de uiterst
kleine virussen en bacteriën die met traditionele technieken amper zijn
tegen te houden, worden zo uit het oppervlaktewater gehouden.
En dat is belangrijk, want het Varsseveldse rioolwater komt na de zuivering
terecht in de Boven Slinge. Die maakt daar deel uit van een ecologische verbindingszone.
Het water moet daar van de hoogst haalbare kwaliteit zijn.
Het is voor het eerst dat de filters, honderdduizenden membranen in een pakket
van 2 bij 2,5 meter, in Nederland op deze schaal wordt toegepast. Als het
komende anderhalf jaar blijkt dat deze zuiveringstechniek in typisch Nederlandse
omstandigheden werkt en ook nog financieel haalbaar is, zal ze naar verwachting
door tal van waterschappen in het hele land worden toegepast.
Na kleinere testopstellingen is Beverwijk en Varsseveld, is projectleider
Philip Schyns van het Waterschap Rijn en IJsel er van overtuigd dat het gezuiverde
water voor de Boven Slinge aan de wettelijke eisen zal voldoen. Maar het
hoge en dus dure energieverbruik is mogelijk een hobbel voor een verdere
invoering van het systeem.
Om te voorkomen dat er verstopping ontstat in de uiterst fijne gaatjes in
de membranen, moet het rioolslib met enorme bellenblazers voortdurend in
beweging worden gehouden. Voorlopig zullen de apparaten een kwart van de
tijd blazen, de helft minder dan de fabrikant van de membranen heeft voorgeschreven.
Zo kan alvast op de energierekening worden bespaard, verwacht Schyns.
© de Gelderlander
Compacte rioolwaterzuivering Varsseveld
Door Paul Versluis
Varsseveld – Eind volgend jaar beschikt Varsseveld over de meest geavanceerde
compacte grote zuivering voor huishoudelijk afvalwater in Nederland.
Het water dat hier vandaan op de Boven-Slinge wordt geloosd is schoner dan
voorheen: geen enkele vaste stof zal de nieuwe ‘membraan-reactor’ kunnen
passeren. Ook nitraten en fosfaten zullen vaker dan ooit achterblijven. “Het
gezuiverde water komt er bijna als drinkwater uit”, voorspellen de
betrokkenen.
Klik hier (PDF,
553 kB) voor het volledige artikel.
© de Gelderlander
Rioolwater zuiveren met een MBR-installatie
TNO coördineert het onderzoek rond de opstart van de eerste full-scale
MBR-waterzuiveringsinstallatie.
(…) TNO is, door middel van een uitgebreid onderzoeksprogramma, betrokken
bij de voorbereidingen en de opstart van de MBR-installatie. Het onderzoek – in
nauwe samenwerking met de hoofdaannemer en ontwerper, ingenieursbureau DHV – moet
de risico’s minimaliseren die de opstart van een dergelijke innovatieve
installatie met zich meebrengt, en daarnaast kennis opleveren voor het ontwerpen
van andere, nog grotere installaties.
Ook de TU Delft en universitair onderzoekscentrum WETSUS zijn betrokken bij
het onderzoek.
Klik hier (PDF, 44 kB) voor het volledige artikel.
© TNO magazine
Opstart membraanbioreactor rwzi-Varsseveld goed verlopen
De eerste fullscale communale membraanbioreactor in Nederland draait al enkele
weken geheel naar verwachting. Zo laat de verantwoordelijke projectmanager
Philip Schijns van het waterschap Rijn en IJssel weten. De installatie verrast
de operators nog regelmatig, maar noemenswaardige problemen hebben zich volgens
Schijns niet voorgedaan. De feitelijke opstart dateert van begin januari. Daarbij
zijn moeilijkheden opgetreden die te maken hebben met het hoge vetgehalte van
het binnenkomende afvalwater door een nabijgelegen kaasfabriek. Desondanks
draaide de MBR begin februari al met een volledige aanvoer.
Fosfaatnormen nog niet gehaald
"
Het effluent is nu prima", verzekert Schijns. Voor fosfaat wordt de norm
echter nog niet gehaald. "We zijn de beluchtingsregel nog aan het verfijnen
en willen kijken hoever we kunnen komen met de biologische fosfaatverwijdering.
Ik verwacht eerlijk gezegd dat we er straks niet onderuit zullen komen toch
nog een beetje ijzerchloride te moeten doseren. Maar dat zal dan heel weinig
zijn", aldus Schijns.
Al enorm veel geleerd
Volgens Helle van der Roest van DHV presteert de installatie boven verwachting. "Al
vanaf het begin haalden we 3 mg/l voor stikstof. En dat dus zonder koolstofdosering",
zo laat Van der Roest enthousiast weten. Hij stond als een van de initiatoren
aan de wieg van de MBR. De laatste weken komt stikstofconcentratie steeds dicht
in de beurt van de 1 mg/l. "We hebben de afgelopen weken ongelooflijk
veel geleerd. We zijn tegen details gelopen waar we nog nooit aan gedacht hadden.
Die hebben ons nieuwe kennis opgeleverd", aldus Van der Roest.
Veel vrijheidsgraden bij besturen van installatie
Directeur Frans Durieux van Zenon Benelux is de afgelopen weken als leverancier
van de membraanmodules nauw bij de opstart van de MBR betrokken geweest.
Hij is verrast door de grote 'vrijheidsgraad' van de installatie als
het gaat om
de bediening. "Je kan de installatie natuurlijk robuust laten draaien,
maar door de vele knoppen kan het zuiveringsproces sterk worden gestuurd." Durieux
prijst verder de goede samenwerking tussen de ontwerpers, operators en leveranciers.
Die hebben wekelijks overleg gevoerd. "Vaak zie je dat opstartproblemen
onder de tafel worden geschoven of dat partijen bezig zijn de schuldvraag door
te schuiven. Dat is op Varsseveld niet gebeurd", aldus Durieux. "Er
is intensief samengewerkt om een 'Fingerspitzengefuhl' te ontwikkelen. Dat
heeft een enorm enthousiasme opgeleverd bij alle partijen."
Welkom op MBR Varsseveld
Op dinsdag 3 mei wordt de MBR officieel door prins Willem-Alxander in
gebruik genomen. Daaraan voorafgaand zijn er allerlei festiviteiten
georganiseerd. Zo zijn er groepsrondleidingen, zijn er twee open dagen (op
30 april
en
1 mei) en wordt er een internationaal congres gehouden. Het volledige
programma en
mogelijkheden voor aanmelding, is te vinden op de speciale website:
www.mbrvarsseveld.nl
WaterForum Online, 21 april 2005
Wedloop om grootste MBR-zuivering ter wereld
De afgelopen jaren is in Nederland veel aandacht besteed aan het zuiveren
van communaal afvalwater met membraanbioreactoren. Pilot-installaties en
onderzoeken hebben het grote potentieel van deze jonge techniek aangetoond.
Ook in het buitenland is de MBR inmiddels een gewaardeerde waterzuiveringstechniek.
Dat viel op te maken tijdens het internationale symposium dat op 25 april
ter gelegenheid van de officiële ingebruikname van de MBR op rwzi Varsseveld
werd gehouden. Sprekers uit België, Duitsland, Engeland, de Verenigde
Staten, Japan, vertelden hoe de technologie ook daar de kinderschoenen is
ontgroeid. Opvallend is dat steeds grotere MBR's worden gebouwd, er lijkt
bijna een wedloop te ontstaan om de grootste installaties.
Veel kleine communale MBR's in Duitsland
De allereerste fullscale communale MBR in Europa is in 1999 in Duitsland
in gebruik genomen. Zes jaar later telt Duitsland tien MBR's en zijn er
nog vier in aanbouw. In Duitsland is de aandacht vooral gericht geweest
op het
bereiken van een zeer schoon effluent. Dit heeft geleid tot kleine installaties
van minder dan 10.000 v.e. Vorig jaar echter heeft Duitsland een zeer grote
stap gezet als het gaat om de capaciteit. Op rwzi Nordkanal, bij Monchengladbach,
is toen een MBR in gebruik genomen met een capaciteit van 80.000 v.e. Deze
MBR, de grootste ter wereld met ondergedompelde membranen, kent een membraanfilterinstallatie
die geïntegreerd is in de aërobe tank. Net als op veel andere MBR-installaties
zorgde verontreiniging van de membranen voor problemen, zo vertelde Norbert
Engelhardt van Erftverband. Engelhardt liet weten dat het probleem inmiddels
is opgelost door de plaatsing van een extra trommelzeef tussen de aërobe
zuivering en membranen.
Grote MBR's in Engeland
In Groot-Brittannië richt de ontwikkeling zich in eerste instantie meer
op het bouwen van grote MBR's. De scherpe effluenteisen, zoals wij die in
Nederland hanteren, speelden daar aanvankelijk nog niet zo'n grote rol. Inmiddels
telt Groot-Brittannië en Ierland veertig MBR's. Veel daarvan staan aan
de kust, in toeristische gebieden. Peter Pearce van Thames Water verwacht
dat membraanbioreactoren een steeds belangrijkere rol gaan spelen. De jaarlijkse
droogte in Zuidoost Engeland leidt er volgens hem toe dat er meer rwzi’s
worden gebouwd met het oog op hergebruik van het effluent.
Grootste installaties in de VS
Ook de VS telt inmiddels een veertigtal MBR-installaties die, zoals bijna
overal in de wereld, zijn uitgerust met membranen van Zenon of Kubota.
Op de Amerikaanse MBR-markt is US Filter echter een sterk opkomende
speler, zo liet Samer Adham van Montgomery Watson weten. In de VS wordt
nu een
aantal
mega-installaties gebouwd. De allergrootste wordt een MBR op rwzi Brightwater
in Woodinville, in de staat Washington. De installatie krijgt een capaciteit
van 130.000 m3/dag. De bouw begint volgend jaar en moet in 2010 klaar
zijn.
Veel kleine communale MBR's in grote gebouwen
Takao Murakami van Japan Sewage Works Agency vertelde de aanwezige
congresgangers dat zijn land tot voor kort geen enkele communale
MBR kende. De eerste,
met een capaciteit van 2.100 m3/dag werd eind maart in gebruik genomen.
Japan
kent wel meer dan achthonderd MBR-installaties voor de zuivering
van industrieel afvalwater en 132 stuks voor mestverwerking. Daarnaast
heeft het land maar
liefst 850 MBR-installaties voor hergebruik van afvalwater. Deze
MBR's staan veelal in grote gebouwen waar het afvalwater als toiletspoelwater
wordt hergebruikt.
Tenslotte zijn er nog 23 installaties in landbouwgebieden die waterhergebruik
mogelijk maken.
Eerste echte MBR-installaties op Japanse rwzi's
Voor de behandeling van stedelijk afvalwater werd de MBR tot voor
kort als een te duur alternatief beschouwd. Maar door de daling
van de kosten
van
de membranen - die kosten nu vaak evenveel als de voorbehandelingsapparatuur
- zijn inmiddels vier MBR's voor de behandeling van afvalwater
in aanbouw en zijn er zes in de planningsfase.
Ook in China en Korea staan
de ontwikkelingen niet stil. In Beijing is een MBR-plant met een capaciteit
van 60.000 m3/dag in aanbouw.
Het is
de bedoeling
dat die plant water gaat leveren voor het Olympische park. Korea
neemt binnenkort een 70.000 m2/dag-installatie in gebruik. Een
20.000 kuub
installatie is
in de planningsfase.
WaterForum Online,
28 april 2005
MBR-Varsseveld luidt nieuwe fase in voor waterzuivering
Met de plaatsing van een puzzelstuk in een foto van de eerste Nederlandse
fullscale membraanbioreactor voor communaal afvalwater, opende prins Willem
Alexander op 3 mei de installatie op rwzi-Varsseveld. De installatie draait
al sinds eind december vorig jaar en voldoet helemaal aan de verwachtingen.
Bij de opening legde Hans van der Vlist, directeur-generaal milieu van het
ministerie van VROM een verband tussen de opkomst van MBR-technologie en
de Kaderrichtlijn Water. Hij wees op de doorbraak die de ingebruikname van
de MBR-Varsseveld betekent. "De afgelopen 25 jaar hebben we het zuiveringsrendement
op rwzi's aanzienlijk kunnen verbeteren. Flink roeren zorgde voor goede prestaties
voor parameters als zuurstofverbruik, zwevende stof en nutriënten. De
doorbraak is dat we nu ook op andere parameters kunnen zuiveren." Van
der Vlist greep daarbij terug op zijn tijd als dijkgraaf van het Hoogheemraadschap
van Uitwaterende Sluizen. Toen was hij betrokken bij de mogelijke bouw van
een membraanbioreactor op rwzi-Beverwijk. "In die tijd van de gekke-koeienziekte
stelden de boeren dat het oppervlaktewater niet schoon was. Wij vroegen ons
af hoever we konden gaan in het schoon houden van ons oppervlaktewater."
Veel kleine communale MBR's in Duitsland
De allereerste fullscale communale MBR in Europa is in 1999 in Duitsland
in gebruik genomen. Zes jaar later telt Duitsland tien MBR's en zijn er
nog vier in aanbouw. In Duitsland is de aandacht vooral gericht geweest
op het
bereiken van een zeer schoon effluent. Dit heeft geleid tot kleine installaties
van minder dan 10.000 v.e. Vorig jaar echter heeft Duitsland een zeer grote
stap gezet als het gaat om de capaciteit. Op rwzi Nordkanal, bij Monchengladbach,
is toen een MBR in gebruik genomen met een capaciteit van 80.000 v.e. Deze
MBR, de grootste ter wereld met ondergedompelde membranen, kent een membraanfilterinstallatie
die geïntegreerd is in de aërobe tank. Net als op veel andere MBR-installaties
zorgde verontreiniging van de membranen voor problemen, zo vertelde Norbert
Engelhardt van Erftverband. Engelhardt liet weten dat het probleem inmiddels
is opgelost door de plaatsing van een extra trommelzeef tussen de aërobe
zuivering en membranen.
De totale bouwkosten van de installatie bedragen elf miljoen
euro. Waterschap Rijn en IJssel kreeg voor de bouwkosten een bijdrage uit
het Innovatiefonds van Stowa en ontving subsidies van de Europese Unie
(Life) en het ministerie van EZ. Zenon leverde de membranen, DHV Water
zorgde voor het ontwerp.
Energieverbruik al fors terug gebracht
De MBR op rwzi-Beverwijk kwam er niet, maar daarvoor in de plaats vond
er een groot onderzoek plaats met pilotinstallaties van verschillende leveranciers.
Dat leverde veel nieuwe inzichten op, op basis waarvan onder meer de eerste
fullscale in Varsseveld werd gebouwd. Een vermeend nadeel van een MBR-installatie
is het hogere energieverbruik. In vergelijking met de eerste pilots op
rwzi
Beverwijk werd dat verbruik nu al met 90 procent teruggebracht. Volgens
opgave van het waterschap Rijn en IJssel verbruikt de MBR op Varsseveld
nu nog maar
20 tot 30 procent meer energie in vergelijking met een conventionele actiefslibinstallatie,
met een nageschakeld zandfilter. Daarbij moet wel een kanttekening worden
gemaakt: als zo'n installatie moet worden uitgebreid met een nageschakelde
techniek om dezelfde zuiveringsprestatie (hygiënisch betrouwbaar) te
kunnen leveren, dan ligt het energieverbruik van de MBR waarschijnlijk gelijk
of lager.
Hogere doorstroom door membranen
Het onderzoek in Beverwijk liet ook zien dat de doorstroom door de membranen
(flux) veel hoger is dan in vergelijkbare installaties. Op een rwzi wordt
gewerkt met sterk vervuild afvalwater. Hierdoor is de kans groot dat membranen
verstopt raken. Een hoge doorstroom vergroot de kans op verstoppingen.
Toch heeft de MBR op Varsseveld een flux van 37,5 l/m2/u. De veelal kleinere
MBR-installaties
in Duitsland hebben bijvoorbeeld een flux van ongeveer 25 l/m2/u. Het voordeel
van de hoge doorstroom in Varsseveld is dat verhoudingsgewijs minder membraanmodules
staan opgesteld.
Unieke voorzuivering met microzeven
Deze hoge doorstroom komt ook voort uit het Beverwijk-onderzoek. Het is
belangrijk dat de membranen worden vrijgehouden van vuil groter dan
0,8 millimeter.
Daarom zijn op MBR-Varsseveld twee nieuwe microzeefsystemen gebouwd.
De twee systemen staan naast elkaar opgesteld en kunnen de komende tijd
laten
zien
wat ze waard zijn. Het ene systeem haalt het vuil eruit met een roterende
schraper. Het andere systeem is een roterende trommelzeef die continu
met water wordt schoongespoten.
Hoge verwachting voor verwijdering nutriënten
Het effluent van rwzi-Varsseveld wordt geloosd op de Boven Slinge,
die deel uit maakt van een 'ecologische verbindingszone' (EVZ). De
effluenteisen
zijn
daarom zeer streng. Voor stikstof is de effluentnorm 5 mg/l en voor
fosfaat 0,15 mg/l. Volgens de laatste metingen bedraagt de gemiddelde
stikstofconcentratie
in het effluent 3,3 mg/l. Het fosfaatgehalte bedraagt nog ongeveer
3,5 mg/l, maar tot heden is voor het verwijderen van fosfaat nog
geen gebruik
gemaakt
van ijzerchloride. Op dit moment werkt de installatie helemaal op
biologische defosfatering. Naar verwachting voldoet de installatie ook
aan de scherpe
fosfaatnorm op het moment dat het zuiveringsproces wordt uitgebreid
met chemische defosfatering.
Doorbraak in zuiveren van communaal afvalwater
In zijn openingsspeech wees directeur-generaal milieu Van der Vlist
van VROM erop dat met MBR-technologie mogelijk ook een rol kan
spelen bij de
uitvoering
van de Kaderrichtlijn Water (KRW). Volgens de VROM-directeur gaat
het dan niet langer om strikte effluenteisen, maar om een directe
koppeling
tussen
het zuiveringsproces en de kwaliteit van het oppervlaktewater waarop
het rwzi-effluent wordt geloosd. Als het gaat om de prioritaire
stoffen die
vanaf 2015 niet meer geloosd mogen worden, noemde hij en passant
nog de optie om
de MBR uit te breiden met actiefkoolfiltratie en ionisatie.
WaterForum Online,
10 mei 2005
Artikelen
|
|
Verschenen MBR-publicaties
Hydrotheek is een activiteit van de bibliotheek van Wageningen UR die, in opdracht van de STOWA, een database bijhoudt over waterbeheer, hydrologie, aquatische ecologie en afvalwaterbeheer in Nederland. De database bevat inmiddels meer dan 20.000 titels van rapporten, boeken, tijdschriftartikelen, etc. Een zoekactie op het trefwoord "MBR" levert meer dan 130 titels op. Klik HIER voor een voorgeprogrammeerde zoekactie.
H2O MBR Special III, april 2005:
Download de special
(PDF, 4,6 MB)
H2O, maart 2005:
De voorspoedige opstart van
de MBR-installatie in Varsseveld (PDF, 389 KB)
Auteurs: ir. P.F.T. Schyns, D.P. Lawrence b.eng, F. Durieux
H2O MBR Special II, april 2003:
MBR Varsseveld, een demonstratie
van vooruitgang
MBR Varsseveld, a demonstration of progression
Auteurs: ir. P.F.T. Schyns, ir. C. Petri, ir. A.G.N. van Bentem,
ing. L.S.D.M. Kox M.Sc
H2O MBR Special II, april 2003:
MBR-technologie, Nederlandse bijdrage
aan een wereldwijde hype
MBR-technology, the Dutch contribution
to the worldwide hype
Auteurs: ir. J. Leenen, ir. H.F. van der Roest
Land + Water nr. 9, september 2002:
Membraanbioreactor zuivert afvalwater
regio Varsseveld
Auteurs: ing. L.S.D.M. Kox M.Sc, ir. A.G.N. van Bentem,
ir. P.F.T. Schyns
H2O MBR Special I, oktober 2001:
First Dutch full scale MBR application
on WWTP Varsseveld
Auteurs: ir. J. Leunk, drs. C. Roos, ir. P.F.T. Schyns
Persbericht 1 december 2004, Waterschap Rijn en IJssel
Rioolwaterzuiveringsinstallatie Varsseveld bijna gereed
De nieuwe rioolwaterzuiveringsinstallatie Varsseveld van Waterschap
Rijn en IJssel nadert zijn voltooiing. Het is Nederlands eerste full-scale
membraan-bioreactor, dus innovatief van opzet. De installatie gaat met
behulp van membranen, waar het afvalwater doorheen wordt gezogen, per
uur 755 m3 schoon water afleveren. Belangrijkste doelstellingen voor
de nieuwbouw waren: stiller produceren, meer fosfaat en stikstof uit
het afvalwater halen en helder en schoner water lozen op de Boven Slinge,
een beek die is aangemerkt als ecologische verbindingszone.
Simulatie-unit
Al een tijdje is naast de in aanbouw zijnde membraanbioreactor (MBR)
een klein broertje in bedrijf. Het is een simulatie-unit, waarmee de
juiste opstartmethode voor de echte MBR is bepaald. Ook is met deze
unit besturingselektronica getest en is onderzocht welke reinigingschemicaliën
het beste kunnen worden toegepast. Het waterschap en zijn partners
bij de bouw van de installatie, de Stichting Toegepast Waterbeheer
(Stowa), ingenieursbureau DHV en Zenon, verwachten dat daardoor het
opstarten van de MBR over een paar weken, zonder problemen verloopt.
De simulatie-opzet is ook gebruikt voor het verder opleiden van het
waterschapspersoneel. De zuiveringsresultaten van de unit zijn uitstekend.
Testen en opstart
Sinds begin november worden de diverse installaties en software getest
en worden onderdelen in gebruik genomen. Ook is gestart met het testen
van de membraaninstallatie, zonder de aanwezigheid van de membranen
zelf. Deze zijn/worden woensdag 1 en donderdag 2 december in de installatie
gehesen. Daarna wordt opnieuw getest en begin volgend jaar is de biologische
opstart van de MBR.
Op 3 mei 2005 vindt de officiële opening plaats.
Persbericht 20 oktober 2003, Waterschap Rijn en IJssel
Start bouw high tech zuiveringsinstallatie Varsseveld
Vrijdag j.l. is officieel de bouw gestart van Nederlands eerste membraanbioreactor
op de rioolwaterzuiveringsinstallatie Varsseveld. Met de nieuwbouw is
een bedrag gemoeid van twaalf miljoen euro. Eind 2004 wordt de membraanbioreactor
in bedrijf genomen. Alle waterschappen in Nederland en ook de Europese
Gemeenschap ondersteunen het innovatieproject en kijken uit naar de resultaten
van deze primeur.
Membraantechnologie
De rioolwaterzuiveringsinstallatie Varsseveld, die afvalwater van huizen
en bedrijven binnenkrijgt uit Varsseveld, Mariënvelde, Heelweg,
Halle en Westendorp, is één van de kleinere zuiveringsinstallaties
van de 14 die in het beheersgebied van Waterschap Rijn en IJssel werkzaam
zijn.
Deze rwzi wordt de eerste in Nederland die huishoudelijk afvalwater met
membranen zuivert. De membraan technologie is een nieuwe ontwikkeling
in de afvalwaterwereld, die zowel betere resultaten levert als minder
ruimte nodig heeft dan de huidige zuiveringsinstallaties. In een membraanbioreactor
wordt het vuil in het afvalwater, net als in het ‘normale’ zuiveringsproces,
ook afgebroken door bacteriën. Deze zuiverende bacteriën blijven
in de zuiveringsinstallatie aanwezig. Normaliter worden ze in grote bezinktanks
van het gezuiverde water gescheiden. In Varsseveld zal deze scheiding
via membranen plaatsvinden. De membranen zijn een soort kunststof rietjes
met minuscuul kleine gaatjes. Het gezuiverde water wordt door deze gaatjes
gezogen, maar deze gaatjes zijn zo klein dat de bacteriën er niet
doorheen kunnen. Zij blijven dus achter in de zuivering en gaan door
met hun zuiverende werk.
Het water wordt op deze manier heel schoon, bevat geen enkel vast deeltje
meer en erg weinig fosfaat en stikstof.
Vervolg
De waterkwaliteit van de Boven Slinge, die als ecologische verbindingszone
fungeert, vaart er wel bij. Daarin komt namelijk het effluent (=gezuiverde
water) terecht. Voor Nederland, waar ruimte schaars is en de oppervlaktewaterkwaliteit
nog beter moet, is dit een prima oplossing.
Op basis van de resultaten met de rwzi Varsseveld zullen naar verwachting
ook grotere zuiveringsinstallaties in Nederland worden uitgerust met
membranen.
De realisatie van het project wordt mede mogelijk gemaakt met financiële
steun van de STOWA (innovatiefonds van alle Nederlandse waterschappen)
en subsidie van de Europese Gemeenschap via LIFE.
Planning
Eind 2004 is de nieuwbouw gereed. Gedurende de bouw zal het zuiveringsproces
in de huidige zuiveringsonderdelen vrijwel ongehinderd doorgaan. De
bestaande onderdelen zullen pas worden gesloopt nadat de nieuwe zuivering
bewezen heeft betrouwbaar te functioneren.
Persbericht 1 april 2005, Waterschap Rijn en IJssel
Kroonprins Willem Alexander opent rwzi Varsseveld
Zijne Koninklijke Hoogheid de Prins van Oranje opent dinsdagochtend
3 mei a.s. om 10.00 uur in Varsseveld de eerste rioolwaterzuiveringsinstallatie
in ons land die met membranen huishoudelijk afvalwater zuivert. Het afvalwater
wordt met de membraanbioreactor aanmerkelijk schoner. Op basis van de
resultaten met de rwzi Varsseveld zullen naar verwachting ook grotere
zuiveringsinstallaties in Nederland worden uitgerust met membranen. Alle
waterschappen in Nederland, de STOWA en ook de Europese Gemeenschap ondersteunen
het project en kijken uit naar de resultaten.
Varsseveld
De rioolwaterzuiveringsinstallatie Varsseveld is één van
de veertien zuiveringsinstallaties in het beheersgebied van Waterschap
Rijn en IJssel. Deze zuivering is de eerste in Nederland die huishoudelijk
afvalwater met membranen zuivert. Het gaat om een nieuwe ontwikkeling
in de afvalwaterwereld, die betere resultaten oplevert en minder ruimte
nodig heeft. Net als in een conventionele zuiveringsinstallatie, wordt
in een membraanbioreactor het vuil in het afvalwater afgebroken door
bacteriën. De zuiverende bacteriën moeten in de zuiveringsinstallatie
aanwezig blijven. Normaliter worden die bacteriën in grote bezinktanks
van het gezuiverde water gescheiden. De membranen op Varsseveld zorgen
ervoor dat de bacteriën beter van het gezuiverde water worden gescheiden.
Membranen zijn kunststof rietjes met minuscuul kleine gaatjes waar het
gezuiverde water doorheen wordt gezogen. Bacteriën kunnen daar niet
doorheen en blijven achter om hun zuiverende werk voort te zetten. Het
water wordt op deze manier heel schoon. Vaste deeltjes zitten er niet
meer in en erg weinig fosfaat en stikstof. Het door de installatie gezuiverde
water wordt geloosd op de Boven Slinge, die als ecologische verbindingszone
fungeert en dus baat heeft bij schoon water.
De realisatie van het project werd mede mogelijk gemaakt met financiële
steun van de STOWA (via het innovatiefonds van alle Nederlandse waterschappen)
en subsidie van de Europese gemeenschap via LIFE.
Aanvoer van afvalwater
Het afvalwater dat via gemalen en persleidingen de installatie Varsseveld
binnenkomt, is afkomstig van de kernen Varsseveld, Mariënvelde,
Halle en Westendorp. Het is afvalwater uit huizen en bedrijven, maar
ook regenwater dat via straatputten in het riool belandt. Maximaal
kan een hoeveelheid afvalwater die 25.000 mensen produceren, verwerkt
worden.
Persbericht 8 april, Waterschap Rijn en IJssel
Welkom op de rwzi Varsseveld
De officiële opening van de vernieuwde rioolwaterzuiveringsinstallatie
Varsseveld door kroonprins Willem Alexander op 3 mei a.s., wordt vooraf
gegaan door groepsrondleidingen en een tweetal Open Dagen op de zuivering.
Doel daarvan is dat belangstellenden kennisnemen van de baanbrekende
techniek van de membraanbioreactor, die ervoor zorgt dat het afvalwater
nog schoner wordt. Aanmeldingen voor de groepsrondleidingen die eind
deze maand plaatsvinden, kunnen worden gedaan op www.mbrvarsseveld.nl.
De Open Dagen vinden plaats op zaterdag 30 april (Koninginnedag) en zondag
1 mei, beide dagen van 10.00 tot 16.00 uur.
Essentie membraanbioreactor Varsseveld
Deze zuivering van Waterschap Rijn en IJssel is de eerste in Nederland
die huishoudelijk afvalwater met membranen zuivert. Het gaat om een
nieuwe ontwikkeling in de afvalwaterwereld, die schoner water oplevert
en minder ruimte nodig heeft. Membranen zijn kunststof rietjes met
minuscuul kleine gaatjes waar het gezuiverde water doorheen wordt gezogen.
Verontreinigende stofjes en bacteriën kunnen daar niet doorheen
waardoor het water heel schoon wordt.
Realisatie van de nieuwe zuivering is mogelijk gemaakt door samenwerking
met DHV ingenieursbureau, financiële steun van de STOWA en Life
subsidie van de Europese gemeenschap. Alle Nederlandse waterschappen
kijken uit naar de resultaten van deze MBR installatie.
Persbericht 3 mei, Waterschap Rijn en IJssel
Kroonprins opent rwzi Varsseveld
Kroonprins Willem-Alexander heeft op dinsdag 3 mei in Varsseveld de
eerste rioolwaterzuiveringsinstallatie in ons land geopend die met membranen
huishoudelijk afvalwater zuivert. Kinderen uit Varsseveld en Ulft en
het kinderkoor uit Baarn onder leiding van Majel Lustenhouwer werkten
aan de opening mee.
Het afvalwater wordt met de membranen aanmerkelijk schoner. Op basis
van de resultaten met de relatief kleine zuivering in Varsseveld zullen
naar verwachting ook grotere zuiveringsinstallaties in Nederland worden
uitgerust met membranen. Alle waterschappen in Nederland, de STOWA en
ook de Europese Gemeenschap ondersteunen het project en kijken uit naar
de resultaten.
Varsseveld
Rioolwaterzuiveringsinstallatie Varsseveld is één van de
veertien zuiveringsinstallaties in het beheersgebied van Waterschap Rijn
en IJssel. Deze zuivering is de eerste in Nederland die huishoudelijk
afvalwater met membranen zuivert. Het gaat om een nieuwe ontwikkeling
in de afvalwaterwereld, die betere resultaten oplevert en minder ruimte
nodig heeft. Net als in een conventionele zuiveringsinstallatie, wordt
in een membraanbioreactor het vuil in het afvalwater afgebroken door
bacteriën. De zuiverende bacteriën moeten in de zuiveringsinstallatie
aanwezig blijven. Normaliter worden die bacteriën in grote bezinktanks
van het gezuiverde water gescheiden. De membranen op Varsseveld zorgen
ervoor dat de bacteriën beter van het gezuiverde water worden gescheiden.
Membranen zijn kunststof rietjes met minuscuul kleine gaatjes waar het
gezuiverde water doorheen wordt gezogen. Bacteriën kunnen daar niet
doorheen en blijven achter om hun zuiverende werk voort te zetten. Het
water wordt op deze manier heel schoon. Vaste deeltjes zitten er niet
meer in en erg weinig fosfaat en stikstof. Het door de installatie gezuiverde
water wordt geloosd op de Boven Slinge, die als ecologische verbindingszone
fungeert en dus baat heeft bij schoon water.
De realisatie van het project werd mede mogelijk gemaakt met financiële
steun van de STOWA (via het innovatiefonds van alle Nederlandse waterschappen)
en subsidie van de Europese gemeenschap via LIFE.
Aanvoer van afvalwater
Het afvalwater dat via gemalen en persleidingen de installatie Varsseveld
binnenkomt, is afkomstig van de kernen Varsseveld, Mariënvelde,
Halle en Westendorp. Het is afvalwater uit huizen en bedrijven, maar
ook regenwater dat via straatputten in het riool belandt. Maximaal
kan een hoeveelheid afvalwater die 25.000 mensen produceren, verwerkt
worden.
Persbericht 2 mei, Waterschap Rijn en IJssel
Open dagen RWZI Varsseveld groot succes
Met ruim 1.100 bezoekers zijn de open dagen die op zaterdag
30 april en zondag 1 mei op RWZI Varsseveld plaatsvonden een groot
succes. Doel
van de open dagen was dat belangstellenden kennis konden nemen van de
baanbrekende techniek van de membraanbioreactor, die ervoor zorgt dat
het afvalwater nog schoner wordt. Naast de rondleidingen beleefden de
jonge bezoekers veel plezier aan de poppenkast, de verhalenverteller
en diverse waterworkshops. Het was erg leuk dat vele bezoekers de open
dagen per fiets bezochten. De open dagen gingen vooraf aan de officiële
opening door kroonprins Willem Alexander op dinsdag 3 mei a.s.
Essentie membraanbioreactor Varsseveld
Deze zuivering van Waterschap Rijn en IJssel is de eerste in Nederland
die huishoudelijk afvalwater met membranen zuivert. Het gaat om een
nieuwe ontwikkeling in de afvalwaterwereld, die schoner water oplevert
en minder ruimte nodig heeft. Membranen zijn kunststof rietjes met
minuscuul kleine gaatjes waar het gezuiverde water doorheen wordt gezogen.
Verontreinigende stofjes en bacteriën kunnen daar niet doorheen
waardoor het water heel schoon wordt.
Realisatie van de nieuwe zuivering is mogelijk gemaakt door samenwerking
met DHV ingenieursbureau, financiële steun van de STOWA en Life
subsidie van de Europese gemeenschap. Alle Nederlandse waterschappen
kijken uit naar de resultaten van deze MBR installatie.
Groepsrondleidingen
Aanmeldingen voor groepsrondleidingen kunnen worden gedaan op www.mbrvarsseveld.nl,
klik hier voor een directe link.
Persbericht 13 juni 2007, Waterschap Rijn en IJssel
Winnende membraanbioreactor in Varsseveld
De rioolwaterzuiveringsinstallatie Varsseveld van Waterschap Rijn en IJssel, de eerste membraanbioreactor op praktijkschaal in Nederland, heeft een Europese prijs gewonnen. De installatie werd om zijn goede resultaten in de zuivering van huishoudelijk afvalwater door de Europese Unie gekozen tot één van de vijf Europese ‘’best of the best’’ projecten. De bioreactor is mede met Europees geld in het kader van LIFE tot stand gekomen. De uitreiking van de prijs vindt donderdag 14 juni in Brussel plaats.
RWZI Varsseveld
De rioolwaterzuiveringsinstallatie Varsseveld is een membraanbioreactor die eind 2004 in gebruik is genomen. In deze installatie wordt gebruik gemaakt van membranen (minuscule gaatjes) waar het biologisch gezuiverde afvalwater doorheen wordt gezogen. Met als resultaat, zo blijkt na uitgebreid onderzoek, nóg schoner water.
Varsseveld is één van de 14 zuiveringen van Waterschap Rijn en IJssel. Er komt afvalwater binnen uit kleine kernen rond Varsseveld, zoals Halle, Mariënvelde en Westendorp.
De gewenste verbetering van de effluentkwaliteit is bereikt, maar was ook noodzakelijk doordat lozing van het effluent plaatsvindt op een ecologische verbindingszone, de Boven Slinge.
De ontwikkeling en uitvoering van het project MBR Varsseveld is gebeurd in samenwerking met ingenieursbureau DHV en de STOWA. Meer informatie over het hoe en waarom van membraanbioreactors en specifiek de rwzi Varsseveld, is te vinden op de website van MBR Varsseveld.
RWZI Varsseveld wordt gesubsidieerd door LIFE.
Kijk voor meer informatie en foto's op: EUROPA > European Commission > Environment > LIFE.
Rondleiding
|
|
Het hele jaar door worden er op aanvraag technische rondleidingen verzorgd
voor medewerkers van bedrijven en instellingen die te maken hebben met zuiveringstechniek
of met de waterwereld.
Deze rondleidingen worden gehouden op dinsdag- en donderdagmiddag. Wilt
u zich aanmelden? Vult u het formulier hieronder geheel in en klik op "Verzenden".
Colofon
|
|
Deze website is een initiatief van de projectgroep MBR Varsseveld. Hierin
zitten Waterschap Rijn en IJssel, STOWA en DHV.
Het doel van deze site is om alle informatie over het project Membraanbioreactor
Varsseveld te ontsluiten, zowel de realisatie van de MBR Varsseveld als
het bijbehorende onderzoeksprogramma.
De redactieraad bestaat uit:
ir. P.F.T. Schyns, Waterschap Rijn en IJssel
ir. C.A. Uijterlinde, Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (STOWA)
ir. H.F. van der Roest, Advies- en ingenieursbureau DHV
De redactie is in handen van Suzette
Schreuder van DHV, telefoon (033) 468 20
26.
De website is ontworpen door Claudia
Mulder van DHV.
Routebeschrijving
|
|
Met de auto:
Deventer
Rijd via Arnhem. Zie hieronder Arnhem.
Arnhem
U rijdt vanaf Arnhem via de snelweg A12 richting Zutphen, Oberhausen.
Na 18 km. gaat u richting Doetinchem, Enschede op de A18.
U rijdt de A18 uit, gaat dan rechtsaf, richting Enschede/Winterswijk.
Bij verkeerslichten linksaf richting Zelhem.
Na 60 m gaat u rechtsaf, de Vlakkeeweg op.
U arriveert nu bij rwzi Varsseveld. Volg de parkeerinstructies.
Duitsland (Grensovergang Beek, Duitse A3 - Nederlandse
A12)
Volg de A3 richting Arnheim. Na de grensovergang wordt het de A12.
Neem de afslag A18 richting Enschede/Doetinchem.
U rijdt de A18 uit, gaat dan rechtsaf, richting Enschede/Winterswijk.
Bij verkeerslichten linksaf richting Zelhem.
Na 60 m gaat u rechtsaf, de Vlakkeeweg op.
U arriveert nu bij rwzi Varsseveld. Volg de parkeerinstructies.
Groenlo
Rijd richting Lichtenvoorde over de N18 (Twenteroute).
Volg de N18 (Twenteroute) en ga na ongeveer 16 km rechtsaf richting Zelhem.
Na 60 m gaat u rechtsaf, de Vlakkeeweg op.
U arriveert nu bij rwzi Varsseveld. Volg de parkeerinstructies.
Winterswijk
Neem de N318 richting Aalten/Varsseveld
De weg eindigt in een T-splitsing. U gaat hier links de Twenteroute (N18)
op, richting Doetinchem.
Na bijna 800 m rechtsaf richting Zelhem, de N330 op.
Na 60 m gaat u rechtsaf, de Vlakkeeweg op.
U arriveert nu bij rwzi Varsseveld. Volg de parkeerinstructies.
Zutphen
Rijd via Vorden (319), en Hengelo (G) (316) naar Zelhem.
Zie hieronder Zelhem.
Lochem
Rijd via Barchem, Ruurlo, Zelhem Zie hieronder Zelhem.
Zelhem
Rijd vanaf Zelhem richting Varsseveld (u komt door Halle).
Na 10,5 km (vanaf Zelhem) gaat u linksaf, naar de Wesselstraat. (Er staat
ook een bordje met Zuiveringsinstallatie.)
Rijd de Wesselstraat uit, na 380 m. rechtsafslaan, Vlakkeeweg op.
U arriveert nu bij rwzi Varsseveld. Volg de parkeerinstructies.
Varsseveld centrum
Vanaf de kerk: volg ‘Kerkplein’en ‘Borchgraven’ om
de kerk. Ga rechtsaf: Doetinchemse weg. Op rotonde rechtsaf: Zelhemseweg.
Op kruising met N18 rechtdoor oversteken (richting Zelhem).
Na 60 m. rechtsaf, de Vlakkeeweg op.
U arriveert nu bij rwzi Varsseveld. Volg de parkeerinstructies.
Openbaar vervoer:
Arnhem
Neem op Arnhem cs de trein naar Doetinchem/Winterswijk; uitstappen op
station Varsseveld. De zuivering ligt op ongeveer 4 kilometer van
het station.
Zutphen
Neem op Zutphen cs de trein naar Winterswijk, uitstappen op station Lichtenvoorde/Groenlo
(Lievelde).
De zuivering ligt op ongeveer 10 kilometer afstand van het station.
Partners |
|
Membraanbioreactor (MBR) Varsseveld heeft de eerste full-scale toepassing
van MBR-technologie en is daarmee een demonstratieproject voor Nederland.
Het totale project omvat zowel de realisatie van de MBR als het onderzoek
dat tot begin 2006 loopt en gebeurt in nauwe samenwerking tussen:
- Waterschap Rijn en IJssel;
- STOWA (Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer);
- Advies- en ingenieursbureau DHV.
Het project komt mede tot stand met steun van LIFE, het financiële
instrument van de Europese Unie voor het milieu.
Sitemap |
|
-
|
